Boekpresentatie
Op vrijdag 16 april jl. is het eerste exemplaar van het boek Eastermar, de oorlogsevacués en de hongerkinderen in 1945 overhandigd aan burgemeester Gerrit Jan Polderman van Tytsjerksteradiel. Het boek, geschreven door Elle Bosma, Ids Groenewoud en Sjoerd Veerman, is uitgegeven door het Streekmuseum/Volkssterrenwacht Burgum. Op de bijeenkomst waren meer dan 100 personen aanwezig, allen op een of andere manier betrokken bij het thema van het boek. Museumvoorzitter Haite Schukking constateerde dan ook, dat daardoor de bijeenkomst tevens het karakter van een reünie had. Na een inleiding van Elle Bosma over de totstandkoming van het boek memoreerde burgemeester Polderman in zijn dankwoord het van groot belang te achten, dat gebeurtenissen uit de oorlog worden vastgelegd, zodat ook jongere generaties daarvan kennis kunnen nemen. Ook Feike Hamstra, de voorzitter van dorpsbelang Eastermar die het tweede exemplaar in ontvangst mocht nemen, toonde zich zeer ingenomen met deze gedetailleerde beschrijving van dit stuk geschiedenis van zijn dorp. Na afloop was er gelegenheid voor de aanwezigen om het boek aan te schaffen; daarvan werd op ruime schaal gebruik gemaakt.
Vanaf heden is het boek te koop bij:
- VVV-post Eastermar, E.M. Beimastrjitte 53 te Eastermar
- Alles ûnder ien dak, E.M.Beimastrjitte 33 te Eastermar
- Streekmuseum, Menno van Coehoornweg 9 te Burgum
Sterrenkunde en computers in het Rabo-project
Het RABO-project is opgezet om scholieren in de leeftijd van twaalf tot achttien jaar op een aantrekkelijke en moderne manier in aanraking te brengen met sterrenkunde.
Zo zien scholieren dat computers en sterrenkunde onlosmakelijk bij elkaar horen. Zonder computers zou de lancering van satellieten onmogelijk zijn, de computers aan boord van ruimtevaartuigen zoals de Apollo-capsules, de Voyager-verkenners en de Hubble telescoop zijn onmisbaar. Zonder computers wisten we nog niets van het heelal om ons heen, was de Maan een onbereikbaar object, bestonden er geen Mars-verkenners, waren we niet op de Saturnus-maan Titan (bijna anderhalf miljard kilometer van de aarde verwijderd!) geland.
Computers in Streekmuseum-Volkssterrenwacht Burgum. Natuurlijk! In het gebouw aan de Menno van Coehoornweg kunnen jonge mensen met een drietal splinternieuwe computers hun nieuwsgierigheid botvieren. Ze kunnen op zoek gaan naar feiten en gegevens over het heelal, zelf op ontdekkingsreis gaan naar wetenswaardigheden over de zon, de maan, de planeten en de sterren.
De aanschaf van de drie nieuwe computers is mede mogelijk gemaakt via een ruimhartige bijdrage van de Rabobank Bergum-Oostermeer (tevens onze hoofdsponsor). De bediening van de computers is eenvoudig en de astronomische programma's die gebruikt kunnen worden zijn toegespitst op het zoeken en vinden van allerlei informatie. Er kunnen wetenschappelijke gegevens en databanken geraadpleegd worden, de actuele sterrenhemel (maar ook die van vroeger of die van de verre toekomst) kan op grootbeeld- schermen gezet worden, en er kan nog veel meer.
Op donderdag 13 september om 20.00 uur worden de computers officieel in gebruik
genomen, dat gebeurt op ludieke wijze.
Met ingang van 14 september 2007 kunnen alle jongeren op zoek gaan naar gegevens
rond astronomie, sterren, planeten en ruimtevaart.
Geologie
Voor de liefhebbers van geologie hebben we een bijzonder aanbod:
Het boek van meester Bos!
Destijds een van de eerste uitgaven van de Stichting Streekmuseum is de omslag van dit handgeschreven boek
hier en daar aangetast door vocht. De inhoud is echter ongeschonden en ook na zoveel jaar nog interessant.
We geven het gratis weg en op = op!
Een unieke kans om in het bezit te komen van dit handschrift uit 1936.
Roefeldag
Vandaag (6 juni 2007) heeft het Streekmuseum/Volkssterrenwacht bezoek gehad van een aantal Roefelgroepjes. De bedoeling hiervan is dat kinderen al op jonge leeftijd in kontakt komen met het bedrijfsleven. Zo te zien was het een geslaagde middag!
Klik op de foto voor een vergroting.
Een nieuwe rolsteenhamer
Geruime tijd geleden werd bij Olterterp (gem. Opsterland) in Fryslân
een rolsteenhamer in de bodem aangetroffen.
De vinder is Johannes Huisman te Olterterp. Het artefact is aangemeld door diens zwager, Rienk van den Berg uit Tytsjerk.
Deze rolsteenhamer bevat twee dellen; de meeste zijn conisch doorboord.
De zeldzaamheid van deze rolsteenhamer blijkt uit de volgende tabel:
| - | conisch doorboorde hamers | 74 % |
| - | recht doorboorde hamers | 4 % |
| - | rolsteenhamers met twee putjes | 14 % |
| - | rolsteenhamers met een putje | 8 % |
Het totale aantal in Fryslân gevonden hamers komt hiermee op 28.
De datering: laat-Mesolithicum.
Exacte maten: 6,4 x 5,2 x 2,5 cm
Doorsnede: 2,4 en 2,1 cm.
Diepte dellen: 1,0 en 1,2 cm
Voor meer informatie over rolsteenhamers verwijzen wij naar het tijdschrift Archeoforum, nr 4, december 2000.
Ook kunt u informatie vinden op de website van Archeoforum.
In 1923 kreeg het gemeentebestuur van Tytsjerksteradiel via deze brief een schilderij aangeboden van de hand van Anne Tjibbes van der Meulen. Nadien verdwijnt dit schilderij uit beeld. Niemand weet wat er mee is gebeurd, of de gemeente het heeft aanvaard etc. Herkent u dit schilderij met als titel: "´t West van Bergum Ao 1886" ? En weet u waar het nu is? Neem dan kontakt op met het museum. (Zie ook de publicatie bij de tentoonstelling in 1991: "Indisch Museum terug in Burgum.")
Klik op de foto's voor een vergroting.
Via onze medewerker Siebe Siebinga kwamen wij in het bezit van deze mobilisatiefoto uit 1939.
Wie deze onverschrokken militairen zijn is onbekend. We weten dat er in ieder geval één persoon uit Tytsjerksteradiel op staat.
Indien u één van de afgebeelde personen herkent, kunt u kontakt opnemen met het museum.
Klik op de foto voor een vergroting.
Voor vaste bezoekers van het museum wellicht niets nieuws, maar voor onze Internetbezoekers wel interessant is dit muntschatje.
De vindplaats is Eastermar en het bestaat uit 9 Romeinse munten uit de 1e - 2e eeuw. Binnenkort volgt een nadere determinering.Klik op de foto voor een vergroting.
Alweer enige tijd geleden werd melding gemaakt van deze muntschat, gevonden te Gytsjerk. Hij bestaat voornamelijk uit hele en halve Filips-daalders, een Russische kopeke en een vermoedelijke Portugese Escudo. Deze muntschat is te dateren tweede helft 16e eeuw.Klik op de foto voor een vergroting.
Update Ruiterspoor:
In de Detector Amateur (nr 71, nov 2003) schrijft Johan Koning:
Het kan ook een werktuig zijn, omdat (vroege) sporen meestal uit één stuk bestaan.
Aan het uiteinde zou ook een houten handvat kunnen zitten.
Dergelijke gereedschapjes zijn o.a. gebruikt door boekbinders
bij het aanbrengen van verguldsel op papier of boekbanden.
Zie hierbij ook naar de verdeelde punten van het rad.
Ook het dunnere stuk aan de ´steel´ duidt volgens mij erop dat het geen spoor is.
Ruiterspoor
Hieronder zie je achterste gedeelte van een ruiterspoor, gevonden te
Garyp. We weten niet goed uit welke periode deze spoor stamt.
Wel weten we dat de inkepingen zijn gezaagd, dat het materiaal brons of koper is
en dat de beugel is afgebroken, waaruit dan weer volgt dat het origineel uit twee delen heeft bestaan.
Klik op de foto's voor een groter plaatje
Als u denkt te weten uit welke periode deze spoor komt, stellen wij een mailtje hieromtrent zeer op prijs.
Aardewerk
De aanleg van een ruwwater transportleiding van Garyp naar Nijbeets biedt vele mogelijkheden om onderzoek te doen op plaatsen waar dat normalerwijze niet zo snel zou gebeuren.
Daarbij komen interessante zaken aan het licht, zoals dit stuk aardewerk met spatelindrukken. Het is waarschijnlijk onderdeel van een kom. Het werd gevonden door Eelke Scherjon, die al meerdere malen blijk gaf over scherpzinnig speurdersinstinct te beschikken.
Indien u meer weet over dit type aardewerk (herkomst, gebruik, datering etc) kunt u contact opnemen met het museum of emailen.
Hier zie je de voor- en achterzijde van een Venetiaanse gouden ducaat. Hij is onlangs gevonden door Sjoerd Spiekstra.
De afgebeelde Doge (Dvx) is Alvise Mocenigo I, die regeerde van 1570-1577. We weten dus meteen dat deze munt ongeveer 430 jaar oud is. Aan de voorzijde staat hij afgebeeld samen met St. Marcus, aan de achterzijde vinden we een afbeelding van Christus, omgeven door 13 zespuntige sterren.
Het randschrift aan de voorzijde luidt: aan de linkerkant: S.M.VENET. en rechts: ALOY MOCE, terwijl in het centrum het woord DVX staat.
Aan de achterzijde luidt het randschrift: SIT T XPE DAT QTV REGIS ISTE DVCAT, voluit:
Sit tibi, Christe, datus, quem tu regis, iste ducatus.
Dit type ducaat was als munt geruime tijd in omloop, hij werd geslagen van 1284 tot het einde van de Venetiaanse Republiek in 1797, dus ruim 500 jaar. Door de hoge (.999) zuiverheid van het gebruikte goud en de lange munttijd, werd deze munt een standaard voor de wereldhandel.
Pommel
Evenals de hieronder getoonde bracteaat is deze zwaardpommel hoogstwaarschijnlijk ook met terpaarde aangevoerd naar de omgeving Burgum-Noordermeer, waar hij enige tijd geleden werd gevonden door onze scherpzinnige speurder Eelke Scherjon.
Hier zie je een schets van de handgreep van een Middelleeuws zwaard, de pommel zit aan het uiteinde. Waarschijnlijk dateert het uit de 10e eeuw en is het van Viking-oorsprong. Zelfs na uitgebreide bestudering werden er geen details van enig sierwerk op aangetroffen.
Bracteaat
Nieuw in de collectie van het Streekmuseum: een gouden bracteaat, overeenkomend met het in Dokkum gevonden C-type waarvan hieronder een tekening.
(Hauck 1989;49-50, nr 46b)
Er zijn zeker een aantal overeenkomsten op te merken. De figuur is vrijwel identiek. Het dier wijkt op een aantal punten af, met name de stylering van de hoeven en het hoofd is anders. Ook de duidelijke aanwezigheid van een gestippelde binnenrand is opmerkelijk. Ze komen dus zeker niet van hetzelfde stempel.
In Fryslân zijn 9 brakteaten bekend. Dit is de eerste van de zandgrond (met terpmodder aangevoerd). Bracteaten werden gedragen als amulet, aan een koordje rond de hals. Helaas is het oogje hiervan verdwenen. Bracteaten werden vervaardigd in Scandinavië, of Fryslân (Frisia Magna)
Binnenkort komen er meer details beschikbaar t.a.v. deze bijzondere vondst.
Het voorwerp is gevonden door Gerrit Koningsveld uit Burgum te De Valom in Dantumadeel. Datering is ca. 450-525.
Ter vergelijking deze pseudo-muntfibula (ook in de collectie van het Streekmuseum), gevonden door Eelke Scherjon te Noardburgum. Datering hier is 8e/9e eeuw.
Adres: Streekmuseum/Volkssterrenwacht